Ιμπραήμ Καλίν στην Αθήνα: Μυστική συνάντηση ΜΙΤ–ΕΥΠ

Ο Ιμπραήμ Καλίν βρέθηκε μυστικά στην Αθήνα για επαφές με την ΕΥΠ, με οργανωμένο έγκλημα, διακινητές και δίκτυα ασφαλείας στην ατζέντα

Μια επίσκεψη που δεν ανακοινώθηκε, δεν συνοδεύτηκε από φωτογραφίες και πραγματοποιήθηκε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας φέρνει στο προσκήνιο τον αθέατο δίαυλο επικοινωνίας Αθήνας και Άγκυρας.

Ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, βρέθηκε στην Αθήνα στα τέλη της περασμένης εβδομάδας και, σύμφωνα με πληροφορίες που αποκάλυψε η εφημερίδα «Τα Νέα», συναντήθηκε με τον διοικητή της ΕΥΠ Θεμιστοκλή Δεμίρη.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε χωρίς δημοσιότητα και αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα τόσο λόγω της ιδιότητας του Καλίν όσο και εξαιτίας της χρονικής συγκυρίας.

Ο στενός συνεργάτης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν αποτελεί έναν τυπικό υπηρεσιακό παράγοντα. Έχει επανειλημμένα αναλάβει ευαίσθητες αποστολές για λογαριασμό της τουρκικής ηγεσίας και βρίσκεται στον πυρήνα των ζητημάτων εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας της Άγκυρας.

Τι συζητήθηκε στη συνάντηση ΜΙΤ–ΕΥΠ

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, στην ατζέντα των επαφών βρέθηκε πρωτίστως η συνεργασία των δύο υπηρεσιών σε ζητήματα οργανωμένου εγκλήματος και ασφάλειας.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην παρουσία στην Ελλάδα περίπου 300 Τούρκων υπηκόων που φέρονται να συνδέονται με οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, τα οποία έχουν μεταφέρει μέρος της δραστηριότητάς τους στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια.

Ο συγκεκριμένος αριθμός προέρχεται από το δημοσίευμα και δεν αποτελεί αναφορά σε 300 καταδικασμένα πρόσωπα. Το ζήτημα αφορά άτομα που οι αρμόδιες υπηρεσίες φέρονται να εξετάζουν στο πλαίσιο της δράσης του τουρκικού οργανωμένου εγκλήματος στην Ελλάδα.

Η παρουσία τέτοιων δικτύων έχει απασχολήσει επανειλημμένα τις ελληνικές αρχές, ιδίως μετά από ένοπλες συγκρούσεις και δολοφονίες μελών αντίπαλων τουρκικών εγκληματικών οργανώσεων επί ελληνικού εδάφους.

Στο τραπέζι και τα δίκτυα διακινητών

Δεύτερο σημαντικό πεδίο συζήτησης αποτέλεσαν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τα οργανωμένα κυκλώματα διακίνησης μεταναστών που δραστηριοποιούνται στις δύο πλευρές του Αιγαίου.

Πρόκειται για δίκτυα που οργανώνουν μεταφορές από τα τουρκικά παράλια προς τα ελληνικά νησιά και αξιοποιούν διαφορετικές διαδρομές, μέσα και μεθόδους ανάλογα με την πίεση που ασκούν κάθε φορά οι διωκτικές αρχές.

Η αντιμετώπισή τους προϋποθέτει ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, γεγονός που εξηγεί γιατί οι δίαυλοι ανάμεσα σε υπηρεσίες ασφαλείας μπορούν να παραμένουν ενεργοί ακόμη και όταν οι πολιτικές σχέσεις δύο κρατών βρίσκονται υπό πίεση.

Τρομοκρατία και κατασκοπεία στη σκιά της Μέσης Ανατολής

Στις συνομιλίες φέρεται να τέθηκε και η δραστηριότητα τρομοκρατικών και κατασκοπευτικών δικτύων, σε μια περίοδο κατά την οποία η νέα στρατιωτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει κατακόρυφα την επιφυλακή των ευρωπαϊκών υπηρεσιών ασφαλείας.

Η γεωγραφική θέση Ελλάδας και Τουρκίας καθιστά τις δύο χώρες ιδιαίτερα σημαντικές για τη συλλογή πληροφοριών γύρω από μετακινήσεις προσώπων, παράνομα δίκτυα και πιθανές επιχειρήσεις οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή.

Το γεγονός ότι οι δύο υπηρεσίες διατηρούν επαφές δεν σημαίνει ότι Αθήνα και Άγκυρα έχουν ταυτόσημες εκτιμήσεις ή συμφέροντα.

Οι υπηρεσίες πληροφοριών συνεργάζονται σε ορισμένα πεδία ακόμη και μεταξύ κρατών που διατηρούν σοβαρές στρατηγικές διαφορές, όταν υπάρχει κοινό επιχειρησιακό συμφέρον.

Γιατί έχει σημασία ότι ήρθε ο ίδιος ο Καλίν

Το πρόσωπο που επέλεξε η Άγκυρα ανεβάζει το πολιτικό βάρος της επίσκεψης.

Ο Ιμπραήμ Καλίν βρίσκεται στην ηγεσία της ΜΙΤ από τον Ιούνιο του 2023, όταν διαδέχθηκε τον Χακάν Φιντάν μετά τη μετακίνησή του στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.

Πριν αναλάβει τις τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών, υπήρξε για χρόνια ένας από τους στενότερους συμβούλους του Ερντογάν και κεντρικό πρόσωπο στη διαμόρφωση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Έχει συμμετάσχει σε δύσκολες αποστολές και παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις της Άγκυρας, γεγονός που εξηγεί γιατί η παρουσία του στην ελληνική πρωτεύουσα δεν αντιμετωπίζεται ως μία συνηθισμένη υπηρεσιακή επίσκεψη.

Η επίσκεψη ενώ το Αιγαίο ξαναμπαίνει σε ένταση

Η χρονική συγκυρία δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα τα ανοιχτά ελληνοτουρκικά ζητήματα αποτέλεσαν αντικείμενο της συγκεκριμένης συνάντησης.

Η επίσκεψη έγινε λίγες ημέρες πριν αποκαλυφθεί η νέα τουρκική ρηματική διακοίνωση προς την Αθήνα, με την οποία η Άγκυρα επαναφέρει τις πάγιες αμφισβητήσεις της για το Αιγαίο και υποστηρίζει ότι δεν θα αποδεχθεί ενέργειες που, κατά την τουρκική θέση, μεταβάλλουν το status quo.

Την ίδια στιγμή η Ελλάδα έχει προχωρήσει στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και στα θαλάσσια πάρκα, ενώ Αθήνα και Άγκυρα έχουν ήδη ανταλλάξει επίσημες διπλωματικές θέσεις για τις κινήσεις των δύο πλευρών.

Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωμένη πληροφορία ότι τα συγκεκριμένα ζητήματα συζητήθηκαν στη συνάντηση Καλίν–Δεμίρη.

Αποτελούν, όμως, το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η επίσκεψη.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και οι νέες ισορροπίες

Στο ίδιο γεωστρατηγικό φόντο βρίσκεται και η νέα αμυντική συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το πολυεπίπεδο αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό και αντί-drone σύστημα που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά την ελληνική αεράμυνα.

Η συμφωνία υπεγράφη στο Τελ Αβίβ στις 31 Αυγούστου και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αμυντικές κινήσεις της Αθήνας τα τελευταία χρόνια.

Παράλληλα, η Τουρκία κινείται με τη δική της στρατηγική στην ευρύτερη περιοχή.

Στις 7 Αυγούστου, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στη Μέκκα νέα συμφωνία αμοιβαίας άμυνας, ενισχύοντας περαιτέρω τη στρατιωτική και γεωπολιτική συνεργασία των τριών χωρών.

Οι δύο αυτές εξελίξεις δεν αποδεικνύεται ότι συνδέθηκαν με την ατζέντα της επίσκεψης Καλίν. Δείχνουν όμως πόσο γρήγορα μεταβάλλεται το στρατηγικό περιβάλλον γύρω από Ελλάδα και Τουρκία.

Υπάρχει ήδη δίαυλος ανάμεσα στις δύο υπηρεσίες

Η συνάντηση Καλίν–Δεμίρη δεν αποτελεί την πρώτη επαφή των δύο επικεφαλής.

Ο διοικητής της ΕΥΠ είχε μεταβεί στην Άγκυρα στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας και είχε τότε συναντηθεί με τον επικεφαλής της ΜΙΤ.

Αυτό σημαίνει ότι πίσω από τη δημόσια διπλωματία υπάρχει ένας παράλληλος δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριών των δύο χωρών.

Ένας δίαυλος ο οποίος μπορεί να αφορά εγκληματικά δίκτυα, μεταναστευτικές ροές, τρομοκρατία και άλλα θέματα ασφαλείας, χωρίς να αναιρεί τις σοβαρές διαφορές Ελλάδας και Τουρκίας σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης δεν είναι μόνο όσα έγιναν γνωστά.

Είναι και όσα δεν έγιναν.

Δεν υπήρξε επίσημη ανακοίνωση της επίσκεψης, δημόσια φωτογραφία ή γνωστοποίηση αναλυτικής ατζέντας. Και για μια συνάντηση μεταξύ των επικεφαλής δύο υπηρεσιών πληροφοριών αυτό δεν είναι από μόνο του ασυνήθιστο.

Ωστόσο, η παρουσία ενός προσώπου με το πολιτικό βάρος του Ιμπραήμ Καλίν στην Αθήνα, σε μια περίοδο όπου Αιγαίο και Μέση Ανατολή βρίσκονται σε νέα κινητικότητα, προσδίδει στην επίσκεψη πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια συνηθισμένη τεχνική επαφή.