Το γαϊτανάκι της ανικανότητας του υπουργείου Μεταφορών και της διοίκησης της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και η εξαφάνιση του FIR Αθηνών από τον παγκόσμιο αεροπορικό χάρτη για 12 ώρες την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026
Την ώρα που η χώρα σύρεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για έργα που δεν υλοποιεί, η ΥΠΑ πληρώνει με «εντολή υπουργού» απευθείας ανάθεση 300.000 ευρώ για την σύνταξη Εκθέσεων Προόδου προς την Κομισιόν.
Η Κομισιόν παρέπεμψε την Ελλάδα στις 11 Δεκεμβρίου καθώς δεν έχει δημοσιεύσει τις απαιτούμενες διαδικασίες προσέγγισης PBN σε 44 άκρα διαδρόμων προσγείωσης, οι οποίες θα έπρεπε να είχαν δημοσιευθεί έως τον Δεκέμβριο του 2020.
Εκτός από τις διαδικασίες PBN, η Ελλάδα κατηγορείται και για άλλες δύο παραβάσεις που αφορούν τις Υπηρεσίες Σύνδεσης Δεδομένων (Data Link Services/DLS) και την ατομική αναγνώριση αεροσκαφών (Mode S).
Ομολογούν ότι ο προϋπολογισμός των 300.000 ευρώ δεν προέκυψε από κάποια μελέτη της Υπηρεσίας, αλλά από τις προσφορές των εταιρειών.
Σπάει τα ραντάρ η ανικανότητα της διοίκησης στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Άφησε την Ελλάδα που ζει πρωτίστως από τον τουρισμό χωρίς σύγχρονα συστήματα διαχείρισης της αεροναυτιλίας, όπως αποδείχθηκε και με το πρόσφατο μπλακ άουτ στον ελληνικό εναέριο χώρο, επέτρεψε να σύρεται η χώρα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για έργα που δεν υλοποιεί και την ίδια στιγμή έρχεται να λύσει το πρόβλημα που η ίδια δημιούργησε με – τι άλλο; – μία απευθείας ανάθεση 300.000 ευρώ για την σύνταξη Εκθέσεων Προόδου προς την Κομισιόν.
Οι Data Journalists έχουν ασχοληθεί από το 2023 με τα έργα και τις ημέρες της ΥΠΑ και την αδυναμία της να υλοποιήσει έργα που εξαγγέλλει από το 2021 προκειμένου να ανανεωθεί ο απαρχαιωμένος εξοπλισμός αλλά και να στελεχωθεί η Υπηρεσία με το απαραίτητο προσωπικό. Πρόσφατα, στις 26/9/2025, γράφαμε για την αγορά ραντάρ με «καπέλο» 20 εκατ. ευρώ αφού ακυρώθηκε ο διαγωνισμός που θα κόστιζε φθηνότερα.
Νωρίτερα περιγράφαμε τα SOS για την ασφάλεια των αερομεταφορών ενώ ήδη από το 2023 περιγράφαμε την προσπάθεια να λειτουργήσει με τηλεχειρισμό ο έλεγχος της εναέριας κυκλοφορίας σε 14 αεροδρόμια με μελέτες που ετοιμάζονταν από την εποχή του μοιραίου υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Κ. Αχ. Καραμανλή.
Την ώρα που διατίθενται άφθονα ευρωπαϊκά κονδύλια για την ανανέωση των συστημάτων αεροναυτιλίας και ενώ τα αεροδρόμια είναι βασική πύλη εισόδου εκατομμυρίων τουριστών στην Ελλάδα, η ΥΠΑ και το προϊστάμενο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχουν να επιδείξουν μόνον αποτυχίες και έργα που λιμνάζουν, σε διαγωνισμούς που ακυρώνονται ή καθυστερούν.
Η κατάσταση αυτή κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες αφενός με την εξαφάνιση του FIR Αθηνών από τον παγκόσμιο αεροπορικό χάρτη για 12 ώρες την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026 επειδή έπεσαν όλα τα συστήματα επικοινωνιών, αφετέρου με την παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επειδή δεν κατάφερε να υλοποιήσει ένα συγκεκριμένο έργο για τις διαδικασίες PBN που αφορούν την πλοήγηση των αεροσκαφών κοντά στα ελληνικά αεροδρόμια.
Η απόφαση της Κομισιόν να παραπέμψει την Ελλάδα στις 11 Δεκεμβρίου 2025, ήταν κόλαφος για την χώρα μας καθώς στο συνοδευτικό επίσημο κείμενο αναφερόταν συγκεκριμένα: «Η Ελλάδα δεν έχει δημοσιεύσει τις απαιτούμενες διαδικασίες προσέγγισης PBN σε 44 άκρα διαδρόμων προσγείωσης, οι οποίες θα έπρεπε να είχαν δημοσιευθεί έως τον Δεκέμβριο του 2020».
Πύργος Ελέγχου:
Οι διαδικασίες PBN, όπως εξηγεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και η εφαρμογή του σχετικού Κανονισμού (ισχύει από το 2018), «αποφέρει οφέλη όσον αφορά την ασφάλεια, τη χωρητικότητα, το περιβάλλον και την οικονομική αποδοτικότητα» και αυξάνει την χωρητικότητα «στον ελληνικό εναέριο χώρο και στα ελληνικά αεροδρόμια, πράγμα που σημαίνει λιγότερες καθυστερήσεις». «Η εφαρμογή των διαδικασιών προσέγγισης PBN που λείπουν θα παράσχει κατακόρυφη καθοδήγηση στους χειριστές, η οποία θα αυξήσει την επίγνωση της κατάστασής εκ μέρους τους.
Οι ικανότητες αυτές θα αυξήσουν την ασφάλεια και την προσβασιμότητα των αερολιμένων, ιδίως σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας», κατέληγε η Κομισιόν στην απόφαση της παραπομπής που ήρθε αφού είχαν προηγηθεί οι διαδικασίες προειδοποίησης μέσα στο 2024.
Φαίνεται όμως ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη αγνόησε τις προειδοποιήσεις, ίσως διότι θεωρούσε πως έχει εξασφαλίσει τα νώτα της μετά την τοποθέτηση του Έλληνα Επιτρόπου και αρμόδιου για τις Μεταφορές, Απόστολου Τζιτζικώστα.
Οι εργαζόμενοι στην ΥΠΑ και πρωτίστως οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας προειδοποιούσαν για τα κενά που δημιουργούνται από τα απαρχαιωμένα συστήματα, όπως έκαναν και οι μηχανοδηγοί με τον ελληνικό σιδηρόδρομο. Το πιο τραγικό μέρος στην εξέλιξη της υπόθεσης ήταν, όμως, οι διαβεβαιώσεις που έδινε η διοίκηση της ΥΠΑ με επίσημες ανακοινώσεις της:
– Στις 16/4/2025, ανέφερε ότι για τις Διαδικασίες Performance–Based Navigation (PBN), «ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός για την εκπόνηση διαδικασιών PBN για 31 αεροδρόμια, και βρίσκεται στο στάδιο της κατακύρωσης».
– Στις 15/10/2025, εμφανίζεται σε επιτροπή της Βουλής ο διοικητής της ΥΠΑ Γεώργιος Σαουνάτσος και αναφέρει ότι για τις διαδικασίες PBN διαδικασίες σε 31 αεροδρόμια, «έγινε η προσωρινή κατακύρωση ύστερα από την ολοκλήρωση του διαγωνισμού αλλά έπονται προσυμβατικές διαδικασίες για την οριστική κατακύρωση».
– Ωστόσο, στις 5 Ιανουαρίου 2026, λίγες ώρες μετά το φιάσκο με το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, εκδίδει Non-Paper για το Σχέδιο Δράσης μέσα στο οποίο παραδέχεται: «Αναφορικά με τον διεθνή διαγωνισμό για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση διαδικασιών PBN σε 31 αεροδρόμια, με την Απόφαση 2681/2025 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (31.12.2025) ακυρώθηκε εν μέρει προγενέστερη απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ και η υπόθεση αναπέμφθηκε στην ΥΠΑ για επανέλεγχο των δικαιολογητικών κατακύρωσης».
Εν ολίγοις, πέρασαν μήνες χωρίς καμία πρόοδο στον διαγωνισμό και η υπόθεση επέστρεψε στην ΥΠΑ που διαβεβαίωνε ότι όλα είχαν καλώς.
Ας μην γελιόμαστε όμως. Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δεν έχει καμία πρόθεση να ξεμπροστιάσει την διοίκηση της ΥΠΑ που άλλα υποσχόταν και άλλα έπραττε. Η συγκάλυψη των ευθυνών δεν αποδεικνύεται μόνο από το γεγονός ότι χρειάζεται μελέτη με μεγεθυντικό φακό στις ανακοινώσεις για να φανεί το πρόβλημα.
Προκύπτει και από την απόφαση που αναρτήθηκε στην Διαύγεια της ΥΠΑ ανήμερα Πρωτοχρονιά (01/01/2026) και στην οποία ο διοικητής της ΥΠΑ Γ. Σαουνάτσος, «Με εντολή υπουργού» υπογράφει για την απευθείας ανάθεση έργου 300.000 ευρώ λόγω «εξαιρετικώς επείγουσας» και «απρόβλεπτης» ανάγκης και προκειμένου να προχωρήσουν οι διαδικασίες PBN για την ασφαλή πλοήγηση στα αεροδρόμια. Τα όσα αναφέρονται στην απόφαση που παραθέτουμε είναι ήδη αποκαλυπτικά για το έργο που υποτίθεται προχωρούσε απρόσκοπτα μέχρι που ήρθε η παραπομπή της Κομισιόν. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι:
Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) «βρίσκεται σε διαδικασία εκσυγχρονισμού και οργανωτικού μετασχηματισμού σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου» και «υλοποιεί ένα ιδιαίτερα σύνθετο και απαιτητικό Σχέδιο Δράσης (Action Plan) για την άρση των παραβάσεων ενωσιακού δικαίου και τον εκσυγχρονισμό των Υπηρεσιών Αεροναυτιλίας».Όμως, πάσχει από «έλλειψη επαρκούς στελεχιακού δυναμικού για να καλυφθούν οι πολύ πιεστικές και σύνθετες ανάγκες εκσυγχρονισμού και μετασχηματισμού της ΥΠΑ, τόσο ως προς το τεχνικό αντικείμενο, όσο και ως προς τις απαιτήσεις project management/reporting προς τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς.«Η προμήθεια των εν λόγω υπηρεσιών κρίνεται εξαιρετικώς επείγουσα, καθώς το Action Plan βρίσκεται ήδη σε κρίσιμη φάση υλοποίησης και η επιτυχής ολοκλήρωσή του αποτελεί δέσμευση της Ελληνικής Δημοκρατίας προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG MOVE) για τη θεραπεία των παραβάσεων (infringements) και την αποφυγή επιβολής προστίμων».Εδώ υπενθυμίζεται ότι εκτός από τις διαδικασίες PBN, η Ελλάδα κατηγορείται και για άλλες δύο παραβάσεις που αφορούν τις Υπηρεσίες Σύνδεσης Δεδομένων (Data Link Services/DLS) και την ατομική αναγνώριση αεροσκαφών (Mode S).Και κάπου εδώ έρχεται το επίμαχο σημείο, δηλαδή ο λόγος που δεν γίνεται διαγωνισμός αλλά απευθείας ανάθεση σε κάποια μεγάλη εταιρεία συμβούλων: «Η ανάγκη υποστήριξης για την ΥΠΑ είναι απρόβλεπτη διότι συνιστά έναν μη τυπικό τρόπο διαχείρισης και επίλυσης των παραβάσεων που εκφεύγει της τυπικής διαχειριστικής πρακτικής». Ποιος είναι αυτός ο μη τυπικός τρόπος στον οποίο δεν μπορούν να ανταποκριθούν τα καλύτερα βιογραφικά της χώρας;«Η επιτακτική απαίτηση για την υποβολή αναλυτικών Εκθέσεων Προόδου στην DG MOVE κάθε 6 εβδομάδες δημιουργεί μια σύνθετη και μη προβλέψιμη απαίτηση διαχείρισης έργου (project management) και αναφοράς (reporting)». Εν ολίγοις, η ΥΠΑ θα πληρώσει «με εντολή υπουργού» 300.000 ευρώ για να γράψει κάποιος 5-6 Εκθέσεις Προόδου αφού η εργολαβία διαρκεί 8 μήνες.
Στην απόφαση αναφέρεται ανερυθρίαστα ότι ο προϋπολογισμός των 300.000 ευρώ δεν προέκυψε από κάποια μελέτη της Υπηρεσίας αλλά «από τις προσφορές που ήδη ζητήθηκαν από τρεις εταιρείες οι οποίες ασχολούνται με το αντικείμενο».Ο νόμος και η νομολογία όντως επιτρέπουν τις απευθείας αναθέσεις όταν υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη και απρόβλεπτες περιστάσεις. Βέβαια, ο νόμος 4412/2016 αναφέρεται σε κατεπείγουσα ανάγκη που δεν πρέπει να απορρέει από ευθύνη των φορέων που την επικαλούνται.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει εγκρίνει απευθείας αναθέσεις για «απρόβλεπτες περιστάσεις» που είναι ««αιφνίδια πραγματικά γεγονότα τα οποία δεν ήταν γνωστά στην αναθέτουσα αρχή ούτε ανάγονται στη σφαίρα ευθύνης της και τα οποία κατέστησαν ανέφικτο τον έγκαιρο προγραμματισμό εκ μέρους της των ενεργειών που ήταν αναγκαίες για την αντιμετώπισή τους». Το πόσο πραγματικά απρόβλεπτες είναι εδώ οι ανάγκες όταν η ΥΠΑ διαβεβαίωνε εδώ και μήνες ότι όλες οι διαδικασίες προχωρούν κανονικά και πόσο ξαφνικά ανακάλυψε ότι δεν υπάρχει το απαραίτητο προσωπικό, αυτό εύκολα γίνεται αντιληπτό από τον αναγνώστη.
Αποκάλυψη από τον Άρη Χατζηγεωργίου στους Data Journalists
εδώ... https://tinyurl.com/5emps6cj
0 Σχόλια