Για ποια μεγάλη Ελληνική εταιρεία χτυπάει η καμπάνα του Χατζηνικολάου;

Ο Νίκος Χατζηνικολάου μετέφερε την πληροφορία στην ραδιοφωνική του εκπομπή.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του δημοσιογράφου, ο Ενιαίος Εποπτικό Μηχανισμός (SSM) φέρεται να έχει στείλει επίσημη προειδοποίηση στον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για έναν ιδιαίτερα μεγάλο ελληνικό επιχειρηματικό όμιλο.

Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τον δανεισμό της συγκεκριμένης εταιρείας.

Το ύψος του δανεισμού της φέρεται να έχει αυξηθεί σε επίπεδα που ξεπερνούν ακόμη και την κεφαλαιοποίησή της.

Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο.

Η ανησυχία, δεν περιορίζεται στην ίδια την επιχείρηση.

Ο λόγος είναι η σημαντική έκθεση των ελληνικών τραπεζών απέναντί της.

Εάν μια τόσο μεγάλη εταιρεία αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα εξυπηρέτησης των υποχρεώσεών της ή οδηγούνταν σε κατάρρευση, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να μεταφερθούν και στο τραπεζικό σύστημα...

Τα βασικά σημεία της αναφοράς του περιλαμβάνουν:

• Υπερβολικός Δανεισμός: Η συγκεκριμένη επιχείρηση φέρεται να είναι εκτεθειμένη σε δανεισμό ο οποίος ξεπερνά τη συνολική της κεφαλαιοποίηση.
• Πολυσχιδής Δραστηριότητα: Ο όμιλος δραστηριοποιείται σε πολλούς και διαφορετικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας.
• Συστημικός Κίνδυνος: Η προειδοποίηση του SSM εστιάζει στο ότι, εάν η εταιρεία βρεθεί σε αδυναμία πληρωμών (αν «σκάσει»), ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρό συστημικό πρόβλημα στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Σημειώνεται ότι, κατά την πάγια τακτική των εποπτικών αρχών και των δημοσιογραφικών αποκαλύψεων σε αυτό το στάδιο, δεν έχει κατονομαστεί επίσημα η συγκεκριμένη επιχείρηση.

Η διατήρηση της ανωνυμίας σε τέτοιες περιπτώσεις είναι η πάγια τακτική για τους εξής κρίσιμους λόγους:

• Αποτροπή Πανικού: Η δημοσιοποίηση του ονόματος ενός τόσο μεγάλου ομίλου, χωρίς να υπάρχει οριστική ή επίσημη δικαστική/τραπεζική απόφαση, θα μπορούσε να προκαλέσει άμεση οικονομική κατάρρευση της εταιρείας και να βλάψει ανεπανόρθωτα τους εργαζομένους, τους προμηθευτές και τις συνεργαζόμενες τράπεζες.
• Διαψεύσεις και Διευκρινίσεις: Αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση της πληροφορίας στα ΜΜΕ, πηγές από την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι δεν υπάρχει επίσημη επιστολή από τον SSM που να κάνει λόγο για «συστημικό κίνδυνο». Παρ' όλα αυτά, οικονομικοί αναλυτές επιμένουν ότι το ζήτημα του υψηλού δανεισμού ορισμένων μεγάλων ομίλων παραμένει υπαρκτό και παρακολουθείται στενά.

1. Η Οικονομική Διάσταση: Δανεισμός vs Κεφαλαιοποίηση

Οι αναλυτές εστιάζουν στον δείκτη μόχλευσης (leverage) ορισμένων μεγάλων ελληνικών ομίλων.

• Η ρίζα του προβλήματος: Όταν ο δανεισμός μιας εταιρείας ξεπερνά τη χρηματιστηριακή ή λογιστική της αξία (κεφαλαιοποίηση), η εταιρεία γίνεται εξαιρετικά ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς.
• Η παγίδα των επιτοκίων: Αν και τα επιτόκια της ΕΚΤ παρουσιάζουν τάσεις σταθεροποίησης ή μείωσης, το κόστος εξυπηρέτησης παλαιότερων, μεγάλων δανείων παραμένει υψηλό. Αυτό «στραγγίζει» τη ρευστότητα από τις καθημερινές λειτουργίες των επιχειρήσεων.

2. Τι σημαίνει «Συστημικός Κίνδυνος» για τις Τράπεζες;

Η ανησυχία που μεταδόθηκε αφορά το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νέου κύματος Κόκκινων Δανείων (NPLs).

• Αν ένας πολυσχιδής όμιλος (που δραστηριοποιείται π.χ. ταυτόχρονα σε ενέργεια, κατασκευές ή real estate) βρεθεί σε αδυναμία πληρωμών, η ζημιά μεταφέρεται αυτόματα στους ισολογισμούς των συστημικών τραπεζών.
• Η θέση του SSM: Ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) πιέζει διαχρονικά τις ελληνικές τράπεζες να καθαρίσουν πλήρως τα χαρτοφυλάκιά τους και να μην δείχνουν ανοχή σε «εικονικά υγιείς» μεγάλους πελάτες (zombie companies), ζητώντας αυστηρές προβλέψεις.

Πόσες και ποιες τέτοιες εταιρείες έχουμε στην Ελλάδα;

Στα δημοσιογραφικά και επιχειρηματικά πηγαδάκια κυκλοφορούν διάφορα σενάρια και εικασίες για το ποιος μπορεί να είναι ο πολυσχιδής αυτός όμιλος, όμως τίποτα δεν μπορεί να μεταδοθεί με ασφάλεια χωρίς επίσημα στοιχεία.

Στην Ελλάδα, οι εταιρείες που ταιριάζουν στην περιγραφή ενός «πολυσχιδούς ομίλου με τεράστιο μέγεθος και δραστηριότητα σε πολλούς, διαφορετικούς κλάδους» (τα λεγόμενα conglomerates) είναι μετρημένες στα δάχτυλα, καθώς η ελληνική αγορά είναι συγκεντρωμένη. 

Αν και καμία από αυτές τις εταιρείες δεν έχει κατονομαστεί επίσημα, οι αναλυτές της αγοράς κοιτάζουν πάντα μια συγκεκριμένη, μικρή λίστα μεγάλων ομίλων όταν γίνεται λόγος για «συστημικό μέγεθος» και υψηλή δανειακή έκθεση. Οι κυριότεροι πολυσχιδείς όμιλοι αυτού του βελινεκούς στην Ελλάδα είναι οι εξής: 

Οι Μεγάλοι Πολυσχιδείς Όμιλοι της Χώρας

• Όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους στη χώρα με ευρύτατο φάσμα δραστηριοτήτων. Ηγείται στις μεγάλες κατασκευές και τις παραχωρήσεις (π.χ. Εγνατία Οδός, Αττική Οδός), στην ενέργεια (ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή) και στο real estate. Λόγω των τεράστιων έργων υποδομής που αναλαμβάνει, διατηρεί παραδοσιακά υψηλό αλλά δομημένο δανεισμό.
• Όμιλος Viohalco (Βιοχάλκο): Ιστορικός όμιλος με διεθνή παρουσία και πολλούς κλάδους. Δραστηριοποιείται στη βαριά βιομηχανία (αλουμίνιο μέσω ElvalHalcor, χάλυβας, καλώδια μέσω Cenergy) αλλά και στο real estate (Noval Property). Έχει μεγάλες δανειακές ανάγκες λόγω των συνεχών βιομηχανικών επενδύσεων.
• Όμιλος Ελλάκτωρ: Αν και έχει αναδιαρθρώσει τη δομή του τα τελευταία χρόνια (πουλώντας το κατασκευαστικό κομμάτι στην Ιντρακάτ/Aktor Group), παραμένει ένας ισχυρός όμιλος με πολυσχιδή δραστηριότητα στις παραχωρήσεις, το περιβάλλον και τη διαχείριση ακινήτων (Reds).
• Aktor Group (πρώην Intrakat): Εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς σε έναν μεγάλο πολυσχιδή όμιλο (conglomerate). Πέρα από τις κατασκευές, έχει επεκταθεί δυναμικά στην ενέργεια (ΑΠΕ), στο real estate, τη διαχείριση εγκατασκευών (facility management) και τις συμμετοχές.
• Όμιλος Μυτιληναίου (Metlen): Αν και έχει μετεξελιχθεί σε έναν παγκόσμιο βιομηχανικό και ενεργειακό κολοσσό (ενέργεια, μεταλλουργία), η οικονομική του εικόνα είναι εξαιρετικά ισχυρή με πολύ υψηλή κεφαλαιοποίηση, γεγονός που απομακρύνει τις φήμες περί «αδυναμίας».
• Όμιλος Motor Oil / Όμιλος ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ: Άλλα παραδείγματα ομίλων που ξεκίνησαν από έναν κλάδο (διύλιση ή κατασκευές αντίστοιχα) και έχουν επεκταθεί σε πολλούς διαφορετικούς τομείς (πράσινη ενέργεια, τράπεζες, ναυτιλία, τουρισμό).