Η Volkswagen ετοιμάζεται για το μεγαλύτερο κύμα αναδιάρθρωσης στην ιστορία της και περίπου οι μισές από τις έως 50.000 πρόσθετες θέσεις εργασίας που βρίσκονται υπό απειλή, αφορούν τη Γερμανία.
Πίσω από την οργή των εργαζομένων στα εργοστάσια του ομίλου βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα: η κρίση της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας έρχεται να προστεθεί στην υποχώρηση ενός ολόκληρου κλάδου, που αποτέλεσε επί δεκαετίες βασικό πυλώνα του γερμανικού οικονομικού μοντέλου.
Η αποκάλυψη του διευθύνοντος συμβούλου του ομίλου, Όλιβερ Μπλούμε, δίνει πλέον πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις στη μάχη για τη διάσωση της ανταγωνιστικότητας της μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας της Ευρώπης. Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη Volkswagen.
Οι περικοπές έρχονται σε μια περίοδο, κατά την οποία η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με την κινεζική πίεση, το αυξημένο κόστος, τους αμερικανικούς δασμούς και την ασθενέστερη ζήτηση στην ευρωπαϊκή αγορά. Αυτό σημαίνει ότι η νέα αναδιάρθρωση της Volkswagen αποτελεί ταυτόχρονα ακόμη ένα τεστ για ένα βιομηχανικό μοντέλο, πάνω στο οποίο η Γερμανία έχτισε μεγάλο μέρος της μεταπολεμικής οικονομικής της ισχύος.
Η ένταση έγινε εμφανής στην έδρα της Volkswagen στο Βόλφσμπουργκ, όπου περίπου 10.000 εργαζόμενοι συγκεντρώθηκαν, για ν’ ακούσουν τον Μπλούμε να παρουσιάζει τις βασικές γραμμές του δεύτερου σχεδίου αναδιάρθρωσης του ομίλου, έπειτα από εκείνο του 2024.
Η ομιλία του διακόπηκε επανειλημμένα από σφυρίγματα και εκδηλώσεις αποδοκιμασίας. Η έκτακτη συνάντηση διοίκησης και εργαζομένων δεν κατάφερε, έτσι, να κατευνάσει την οργή για ένα πρόγραμμα μείωσης του κόστους, που μπορεί να οδηγήσει σε δεκάδες χιλιάδες επιπλέον απώλειες θέσεων εργασίας.
Ο Μπλούμε επιχείρησε να δώσει μια πρώτη εικόνα για το πού θα πέσει το βάρος των περικοπών. «Μέχρι σήμερα, περίπου το ήμισυ των αναγκών για προσαρμογή αφορούν τη Γερμανία, το άλλο μέρος αφορά το εξωτερικό -συνολικά περίπου 170 εταιρείες» ανέφερε.
Πρόκειται για έως 25.000 επιπλέον θέσεις εργασίας στη Γερμανία, πέραν των περικοπών που έχουν ήδη συμφωνηθεί, στο πλαίσιο προηγούμενων προγραμμάτων του ομίλου.
Η διοίκηση επιχειρεί να αποφύγει, όσο είναι δυνατόν, τις αναγκαστικές απολύσεις. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε στους εργαζομένους, θα συνεχίσει να βασίζεται σε εθελούσιες αποχωρήσεις, συνταξιοδοτήσεις, συμφωνίες κοινή συναινέσει, φυσική αποχώρηση προσωπικού και ιδιαίτερα περιοριστική πολιτική νέων προσλήψεων.
«Θα ορίσουμε τα συγκεκριμένα μέτρα σε συνεννόηση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων» υποσχέθηκε ο Μπλούμε.
Το πραγματικά ανησυχητικό στοιχείο για τη Γερμανία, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των θέσεων εργασίας. Βρίσκεται στο ερώτημα τι θα συμβεί με τα ίδια τα εργοστάσια.
Το ενδεχόμενο κλεισίματος μονάδων εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω στο τραπέζι, έστω και ως τελευταία επιλογή. Ο Μπλούμε παραδέχθηκε ότι τέσσερα σημαντικά εργοστάσια -στο Έμντεν, το Ανόβερο, το Τσβίκαου και το Νέκαρζουλμ- δεν διαθέτουν ακόμη βιώσιμες προοπτικές παραγωγής για τη δεκαετία του 2030.
Στόχος της διοίκησης, όπως είπε, είναι μέσα στους επόμενους έξι έως 12 μήνες να δημιουργηθούν «σταθερές προοπτικές» για τις εγκαταστάσεις του ομίλου. Έσπευσε, πάντως, να διευκρινίσει ότι το κλείσιμο εργοστασίων «θα είναι πάντα η έσχατη λύση και η πιο δαπανηρή».
Για τη γερμανική οικονομία, η σημασία της νέας αναδιάρθρωσης ξεπερνά κατά πολύ τις άμεσες απώλειες θέσεων εργασίας στη Volkswagen.
Τα εργοστάσια αυτοκινήτων αποτελούν τον πυρήνα ολόκληρων τοπικών οικονομιών. Γύρω τους λειτουργούν προμηθευτές εξαρτημάτων, εταιρείες logistics, μηχανουργεία, επιχειρήσεις τεχνολογίας και υπηρεσιών και χιλιάδες μικρότερες εταιρείες που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τις παραγγελίες των μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών.
Γι’ αυτό και η συρρίκνωση της παραγωγής ή η απώλεια ενός μεγάλου αριθμού καλά αμειβόμενων βιομηχανικών θέσεων εργασίας μπορεί να έχει πολλαπλασιαστικές συνέπειες: χαμηλότερη κατανάλωση στις περιοχές όπου βρίσκονται τα εργοστάσια, πίεση στους προμηθευτές, περιορισμό επενδύσεων και τελικά νέες απώλειες θέσεων εργασίας πέραν της ίδιας της Volkswagen.
Η ανησυχία είναι ακόμα μεγαλύτερη, επειδή η Volkswagen δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση.
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία συρρίκνωσης της απασχόλησης. Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026 ο κλάδος απασχολούσε 691.500 ανθρώπους, 42.300 λιγότερους από έναν χρόνο νωρίτερα. Πρόκειται για πτώση 5,8%, τη μεγαλύτερη μεταξύ των μεγάλων βιομηχανικών κλάδων της χώρας, με την απασχόληση στην αυτοκινητοβιομηχανία να βρίσκεται πλέον στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2005.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πίεση στους κατασκευαστές εξαρτημάτων και ανταλλακτικών, όπου η απασχόληση έχει μειωθεί κατά 7,6%.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν γιατί οι αποφάσεις της Volkswagen παρακολουθούνται πολύ πέρα από το Βόλφσμπουργκ. Η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης βρίσκεται ουσιαστικά αντιμέτωπη με τις ίδιες δυνάμεις που πιέζουν συνολικά τη γερμανική βιομηχανία: υψηλότερο κόστος, δυσκολίες στην ηλεκτροκίνηση, ισχυρότερος κινεζικός ανταγωνισμός και μια παγκόσμια αγορά πολύ διαφορετική από εκείνη στην οποία οικοδομήθηκε η γερμανική υπεροχή.
Η δύσκολη εξίσωση για τη Γερμανία
Το δίλημμα είναι ότι η Volkswagen πρέπει να γίνει μικρότερη και φθηνότερη για να παραμείνει ανταγωνιστική, αλλά η διαδικασία αυτή μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο μια γερμανική οικονομία που χρειάζεται ακριβώς το αντίθετο: περισσότερες επενδύσεις, ισχυρότερη βιομηχανική παραγωγή και σταθερές θέσεις εργασίας.
Η μείωση του κόστους μπορεί να ενισχύσει μακροπρόθεσμα την ανταγωνιστικότητα του ομίλου. Βραχυπρόθεσμα, όμως, δεκάδες χιλιάδες λιγότερες θέσεις εργασίας και η αβεβαιότητα για το μέλλον μεγάλων εργοστασίων δημιουργούν νέο βάρος για τις περιοχές που εξαρτώνται από την αυτοκινητοβιομηχανία.
Και αυτό εξηγεί γιατί η σύγκρουση στο Βόλφσμπουργκ είναι τόσο έντονη.
Για τη διοίκηση, οι περικοπές παρουσιάζονται ως αναγκαίο τίμημα για να μπορέσει η Volkswagen να ανταγωνιστεί τους νέους αντιπάλους της. Για τους εργαζομένους, όμως, το ερώτημα είναι ποιος καλείται να πληρώσει αυτό το τίμημα.
Η συνέλευση στο Βόλφσμπουργκ ήταν μόνο η πρώτη από εννέα έκτακτες συναντήσεις που έχουν προγραμματιστεί στις βασικές εγκαταστάσεις της Volkswagen στη Γερμανία.
Η μάχη που αρχίζει τώρα δεν αφορά, επομένως, μόνο το πόσες θέσεις θα περικοπούν. Αφορά το ποια εργοστάσια θα εξακολουθούν να παράγουν αυτοκίνητα την επόμενη δεκαετία και, σε μεγαλύτερη κλίμακα, πόσο από το παλιό βιομηχανικό μοντέλο της Γερμανίας μπορεί να επιβιώσει στη νέα εποχή της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας...
0 Σχόλια