Ο Πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι υπέγραψε διάταγμα για την την αφαίρεση του Τάγματος του Λευκού Αετού (Order of the White Eagle) — του υψηλότερου κρατικού παρασήμου της Πολωνίας — από τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η απόφαση ελήφθη μετά την πρόσφατη απόφαση του Ζελένσκι να δώσει το όνομα «Ήρωες της UPA» σε ειδική μονάδα των Ουκρανικών Ειδικών Δυνάμεων, απόφαση την οποία παρά τις εκκλήσεις της Πολωνίας δεν πήρε πίσω.
Ο UPA (Ουκρανικός Επαναστατικός Στρατός) θεωρείται από την Πολωνία υπεύθυνος για τις μαζικές σφαγές δεκάδων χιλιάδων Πολωνών πολιτών (κυρίως γυναικών, παιδιών και ηλικιωμένων) στη Βολυνία και την Ανατολική Γαλικία κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (1943-1945).
Ο Πρόεδρος Ναβρότσκι χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «κόκκινη γραμμή» και «προσβολή» στη μνήμη των Πολωνών θυμάτων, τονίζοντας ότι «υπάρχουν όρια στις πολωνο-ουκρανικές σχέσεις που δεν μπορεί να διαβούν».
Το Τάγμα είχε απονεμηθεί στον Ζελένσκι τον Απρίλιο του 2023 από τον τότε Πρόεδρο Αντρέι Ντούντα.Μέχρι στιγμής, η ουκρανική πλευρά έχει αντιδράσει λέγοντας ότι «κανένας ξένος πρόεδρος δεν θα υπαγορεύει την ιστορία μας».
Ο ρόλος του UPA κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και η ιδεολογία του καθορίστηκαν από την επιδίωξη ίδρυσης ενός ανεξάρτητου, εθνικά καθαρού ουκρανικού κράτους.
Ιδεολογία και Πολιτικοί Στόχοι
Η ιδεολογία του UPA (και της μητρικής οργάνωσης OUN-B) βασίστηκε στον «ολοκληρωτικό εθνικισμό» (integrative nationalism) της εποχής του Μεσοπολέμου.
- Απόλυτη Ανεξαρτησία: Πρωταρχικός στόχος ήταν η ίδρυση ενός ενιαίου ουκρανικού κράτους σε όλα τα εδάφη με ουκρανικό πληθυσμό.
- Αντικομμουνισμός και Αντισοβιετισμός: Η Σοβιετική Ένωση θεωρούνταν ο μεγαλύτερος και πιο μόνιμος εχθρός της Ουκρανίας.
- Εθνική Ομοιογένεια: Η ιδεολογία τους προέβλεπε ότι η μελλοντική Ουκρανία έπρεπε να ανήκει αποκλειστικά στους Ουκρανούς. Οι μειονότητες (Πολωνοί, Εβραίοι, Ρώσοι) θεωρούνταν εμπόδιο ή απειλή.
- Ολοκληρωτική Δομή: Επηρεασμένοι από τα φασιστικά κινήματα της Ευρώπης, πίστευαν στην αρχή του ενός αρχηγού (Führerprinzip) με ηγέτη τον Στέπαν Μπαντέρα.
Ο Ρόλος κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Ο UPA διεξήγαγε έναν πολυμέτωπο, ανταρτοπόλεμο, αλλάζοντας συμμαχίες και εχθρούς ανάλογα με την εξέλιξη του μετώπου.
- Σχέση με τη Ναζιστική Γερμανία:
- Αρχική Συνεργασία: Πριν την εισβολή στην ΕΣΣΔ (1941), Ουκρανοί εθνικιστές συνεργάστηκαν με τις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες (Abwehr).
- Η Ρήξη: Τον Ιούνιο του 1941, η OUN-B ανακήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της Ουκρανίας στο Λβιβ. Οι Ναζί αντέδρασαν συλλαμβάνοντας την ηγεσία (συμπεριλαμβανομένου του Μπαντέρα).
- Ένοπλη Αντίσταση: Από το 1942 έως το 1943, ο UPA πολέμησε ενεργά κατά των γερμανικών δυνάμεων κατοχής, προστατεύοντας χωριά από τα γερμανικά αντίποινα και τις επιτάξεις τροφίμων.
- Τακτική Ανακωχή: Το 1944, καθώς ο Κόκκινος Στρατός προέλαυνε, ο UPA και οι Γερμανοί προχώρησαν σε άτυπη ανακωχή, με τους Ναζί να τους προμηθεύουν με όπλα για να καθυστερήσουν τους Σοβιετικούς.
- Ο Αγώνας κατά της Σοβιετικής Ένωσης:
- Ο UPA πολέμησε σφοδρά εναντίον των Σοβιετικών παρτιζάνων που δρούσαν στα ουκρανικά δάση.
- Όταν ο Κόκκινος Στρατός ανακατέλαβε την Ουκρανία (1944), ο UPA ξεκίνησε έναν μακροχρόνιο, αιματηρό ανταρτοπόλεμο κατά των σοβιετικών αρχών και της NKVD, ο οποίος συνεχίστηκε για χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου.
- Η Εθνοκάθαρση των Πολωνών:
- Το 1943-1944, η ηγεσία του UPA διέταξε την εκδίωξη και εξόντωση του πολωνικού πληθυσμού στις περιοχές της Βολυνίας και της Ανατολικής Γαλικίας.
- Στόχος ήταν να μην μπορούν οι Πολωνοί να διεκδικήσουν αυτές τις περιοχές μετά το τέλος του πολέμου. Η σφαγή αυτή οδήγησε στον θάνατο δεκάδων χιλιάδων αμάχων.
- Στάση απέναντι στο Ολοκαύτωμα:
- Μέλη που αργότερα στελέχωσαν τον UPA είχαν υπηρετήσει στην εγχώρια βοηθητική αστυνομία των Ναζί (Ukrainische Hilfspolizei) και συμμετείχαν ενεργά στη δίωξη και εξόντωση των Εβραίων. Αν και το 1943 ο UPA άλλαξε επίσημα τη ρητορική του, η οργάνωση παρέμεινε βαθιά αντισημιτική στην πράξη.
0 Σχόλια